Một trong những nguyên tắc làm đẹp của y học cổ truyền là phải "thuận ứng theo mùa", bởi lẽ thời tiết bốn mùa Xuân Hạ Thu Ðông có nhiều điểm khác nhau nên sự ảnh hưởng của các yếu tố khí tượng đối với sức khỏe nói chung và vẻ đẹp của làn da nói riêng cũng có nhiều điểm riêng biệt.
Mùa xuân là lúc da dẻ cần được nuôi dưỡng và bảo vệ nhất vì những tổn hại mà da phải trải qua trong mùa đông là rất lớn, vả lại yêu cầu chỉnh trang để chuẩn bị đối phó với mùa hạ nóng nực cũng không kém phần quan trọng. Trong điều kiện đời sống vật chất ngày càng cải thiện và chủng loại các mỹ phẩm phong phú như hiện nay thì việc làm đẹp làn da không mấy khó khăn. Tuy nhiên, nhu cầu tìm hiểu và sử dụng các loại rau quả thường dùng trong sinh hoạt hàng ngày để nuôi dưỡng và bảo vệ da không vì thế mà giảm đi. Vậy, những loại rau quả nào có công dụng này và cách dùng cụ thể ra sao? Xin được giới thiệu vài loại để độc giả có thể tham khảo và vận dụng.
Bí đao
Còn gọi là bí xanh, đông qua. Vị ngọt, tính mát, có công dụng nhuận phu, tăng bạch, giảm phì (làm nhuận và trắng da, giảm béo). Ðây là một thực phẩm lý tưởng dành cho những người béo phì. Sách Thực liệu bản thảo viết: "Nếu muốn thân thể mạnh khỏe, nhẹ nhõm nên thường xuyên ăn bí đao". Các y gia xưa như Cát Hồng, Tôn Tử Mạo, Lê Hữu Trác... đều thường dùng bí đao để chữa một số bệnh ngoài da và làm đẹp. Ví dụ dùng hạt bí đao (đông qua tử) 15g, vỏ quýt 6g và hoa đào 12g sấy khô tán bột, mỗi ngày uống 3 lần, mỗi lần 1 thìa canh với nước cơm sau bữa ăn, uống liền trong 1 tháng để dưỡng da, giúp da trắng trẻo mịn màng; Hoặc dùng bí đao 1 quả, lấy dao nứa gọt bỏ vỏ xanh, cắt thành miếng, cho vào nồi luộc với 500ml nước và 500ml rượu trắng. Khi chín bỏ bã lấy nước cô đặc, rồi cho thêm 250g đường trắng, đun cho tan là được, khi dùng lấy một ít trộn với lòng trắng trứng gà tươi, xoa đều lên mặt.
Dưa chuột
Còn gọi là hoàng qua, thích qua, ngũ qua... Vị ngọt, tính mát, có công dụng thanh nhiệt chỉ khát, lợi thủy tiêu thũng, thanh hỏa giải độc, thường được dùng để dưỡng da, làm sáng da và phòng chống vết nhăn. Cách dùng: Ðơn giản nhất là dùng dưa chuột rửa sạch, giã nát, ép lấy nước, xoa lên da mặt nhiều lần trong ngày, cũng có thể thái thành những lát mỏng rồi dán lên mặt. Hoặc dùng dưa chuột rửa sạch, thái miếng, đem nấu chín với sữa bò tươi, để nguội rồi xoa lên mặt, mỗi ngày xoa 2 lần. Hoặc dùng nước ép dưa chuột, nước ép bồ công anh, nước ép quả chanh tươi và sữa bò tươi, lượng bằng nhau, hòa đều rồi xoa lên mặt mỗi ngày 2 lần.
Cà rốt
Còn gọi là củ cải hang. Vị ngọt, tính bình, có công dụng bổ tỳ tiêu thực, nhuận tràng, bổ can minh mục, thanh nhiệt giải độc. Thường dùng để dưỡng da, trị chứng da khô, trứng cá đầu đen, mụn nhọt... Ðây là loại thực phẩm rất giàu vitamin A, B, C, có lợi cho quá trình chuyển hóa và tái tạo da. Cách dùng: Ðơn giản nhất là dùng cà rốt rửa sạch, ép lấy nước cốt uống hay xoa đều lên da mặt hàng ngày, mỗi ngày 2 lần. Hoặc dùng cà rốt nửa củ, táo Trung Quốc (bình quả) nửa quả, rau mùi 20g, chanh tươi 2 lát dày, tất cả đem ép lấy nước uống hàng ngày. Hoặc dùng cà rốt 50g, rau cần 50g, táo Trung Quốc nửa quả, lê 1 quả, tất cả đem ép lấy nước, vắt thêm 1/6 quả chanh, uống hàng ngày, có tác dụng tẩy tàn nhang.
Vừng
Còn gọi là chi ma, hồ ma, cự thắng, mè... Vị ngọt, tính bình, có công dụng bổ can thận, ích tinh huyết, nhuận tràng, làm đen tóc đẹp da. Cách dùng: Ðơn giản nhất là dùng vừng sao chín, mỗi sáng ăn 20g, sau tăng dần lên 40g để làm cho da trắng trẻo và tươi nhuận. Hoặc dùng vừng đen 10g, đào nhân 10g, đậu đen 10g, sơn tra 10g, gạo 100g, tất cả đem nấu thành cháo ăn trong ngày, có công dụng giúp sáng da, đen tóc. Hoặc dùng vừng đen 30g, hồng táo 20 quả (bỏ hạt), hai thứ đem nấu kỹ, hòa thêm chút mật ong, chia ăn 2 lần trong ngày, có tác dụng tẩy tàn nhang và làm sáng da. Hoặc dùng vừng đen 20g, hạch đào nhân 30g, sữa bò tươi 200ml, sữa đậu nành 200ml. Tất cả đem đun kỹ, hòa thêm chút đường trắng, chia ăn 2 lần trong ngày.
Ðậu nành
Còn gọi là đậu tương, hoàng đậu, hoàng đại đậu... Vị ngọt, tính bình, có công dụng kiện tỳ lợi thấp, ích huyết bổ hư, giải độc, dưỡng da, làm đen tóc. Ðây là loại đậu rất giàu chất đạm và các acid béo không no có lợi cho việc nuôi dưỡng da và râu tóc. Cách dùng: Dùng đậu nành 50g hầm với gan lợn 50g ăn trong ngày, mỗi liệu trình là 14 ngày. Hoặc dùng đậu nành 15g, đậu đen 15g, sơn tra 15g; Ba thứ hầm chín, cho thêm chút đường đỏ, chia ăn 2 lần trong ngày. Có tác dụng nhuận da và làm sáng da. Hoặc chế thành sữa đậu nành uống thường xuyên.
Ngoài ra một số thực phẩm khác cũng có tác dụng dưỡng da và làm trắng da như ngân nhĩ (mộc nhĩ trắng), cải trắng, gừng tươi, đại táo, măng trúc, nấm hương, hạt hướng dương, lạc, hoài sơn (củ mài).
